از مسلم نامه ای

شاید اگر به جناب مسلم ابن عقیل فرصتی داده میشد تا قبل از شهادت در نامه ای اوضاع کوفه را برای امام آزادگان و فرزند مرتضی توصیف کند،اولین جمله ای که مینوشت همان سخن ابن کوا به معاویه در عصر خلافتش بود. آنجا که وقتی از او خواست مردم ایالات مختلف تحت حکومتش را به او بشناساند گفت:و اما مردم کوفه،مردمی هستند که یکباره در کاری درمی آیند و اندکی بعد دسته دسته خود را از آن به کنار میکشند.پیش از همه اینها اما، امیر بیان و فرمانده سپاه سخن، علی ابن ابیطالب در بیانی روشن و توصیفی عمیق گرفتاری خود با آنان را در سه چیز خلاصه کرد:کرهایی صاحب گوش،لال هایی زبان دراز و کورانی داری چشم.وقتی درنگ کوفیان را در جنگ با معاویه مشاهده نمود زبان به سرزنش گشود که:زشت بادید و از اندوه بیرون نیایید اگر آماج بلایید....اگر در تابستان شما را بخوانم،گویید:هوا سخت گرم است مهلتی ده تا گرما کمتر شود.اگر در زمستان فرمان دهم،گویید سخت سرد است،فرصتی ده تا سرما از بلاد ما به در شود.شما که از گرما و سرما چنین می گریزید،با شمشیر آخته کجا می ستییزید؟ مردم کوفه در دوره ای که از آن سخن می گوییم، هنگامی کاری را به پایان می بردند که فرمانروایانی سختگیر چون عبیدالله پسر زیاد و حجّاج پسر یوسف بر آنان حاکم باشند، اما اگر حاکمی به عدالت و با روی خوش با آنان برخورد می کرد، ابتدا روی خوش نشان داده، سپس او را تنها گذاشته و سرانجام با او در می افتادند.مردمانی عمدتا ساده لوح که به با کوچکترین اتفاق تغییر موضع داده و هر روز به سمت قبله ای نماز می خواندند.آنهایی که در روزهای اول حضور مسلم دست بیعت داده و پیمان حمایت بستند،به حدی از کیاست و سیاست بی بهره بودند که حتی نتوانستند محل پنهان شدن زعیم خود را از جاسوسان حکومت مخفی نگه دارند. وقتی جمعیتی چهار هزار نفره از آنان در دفاع از هانی، دارالاماره کوفه را محاصره کردند حتی نتوانستند از پس حیله پسر زیاد در حالی که فقط شصت نفر تحت امرش بودند برآیند و همان چند نفر داخل قصر هم از بی تجربگی محاصره کنندگان از قصر خارج شده و با تبلیغ قراوان جو را به نفع عبیدا... تغییر دادند.طنز ماجرا آنجاست که عبیدا... در آن زمان آن قدر ترسیده بود که وقتی شب هنگام مردم از همراهی مسلم دست کشیدند و از اطراف قصر پراکنده شدند او به گمان اینکه این حیله جنگی مسلم است و او و یارانش در مسجد (که مجاور قصر بود) پنهان شده اند جرئت بیرون آمدن نداشت. در نهایت دستور داد دسته های نی را آتش زنند و در حیاط مسجد اندازند تا روشن شود و ببیند کسی در مسجد هست یا نه. این گونه بود که جماعت کوفی بازی برده را باختند.هر چند این توصیف مختصر به هیچ روی نمی تواند زندگی و زمانه عصر قیام سالار شهیدان را نشان دهد و قصد نگارنده هم چنین نیست اما میتوان فهمید مظلومیت پیشوای آزادی و آزادگی به حدی بود که کسانی مدعی حمایت و پشتیبانی اوشدند که از شجاعت کیاست و وفاداری به یک اندازه بی بهره بودند. هوشمندی و زکاوت شهید جاودانه تاریخ در وصیت نامه خود به برادرش ابن حنفیه و همچنین در جواب نامه عبدا... ابن جعفر به خوبی هویداست.ایشان در این مرقومه ها اهداف خود از قیام و انتظارات بنی امیه از خود را به روشنی بیان میکنند.قیام مظلومانه حسینی هرگز یک نهضت اصلاحی شکست خورده نیست بلکه مهم ترین و حساب شده ترین اتفاق تاریخ پس از بعثت است که گذشت قرن ها نه تنها از جلوه و روشنی آن نکاسته که به اقتضای زمانه پرتو حیات بخشش زندگی بشریت را تعالی می بخشد.همایش شورانگیز اربعین که این سالها بزرگ ترین گرد همایی بشری است و مناسبات مرتبط با آن و اتفاقات بسیار زیادی که در چند روزه مرتبط به اربعین می افتد به خوبی نشانگر زنده بودن قیام حسینی و درستی هدف کسانی است که به جز خدا یاوری نداشتند و اینک بشریت مبهوت عظمت این قیام جاودانه است.

مدارا...